Wielkie inwestycje infrastrukturalne i ambitne cele – XVII Konferencja „Rozwój Polskiej Infrastruktury Kolejowej”.
W dniach 14-15 października w hotelu NOVOTEL WARSZAWA CENTRUM spotkało się 170 uczestników związanych z rynkiem infrastruktury, którzy omawiali najważniejsze zagadnienia sektora kolejowego. Tematy obrad dotyczyły budowy kolei dużych prędkości, finansowania inwestycji i otwarcia rynku na biznes. Modernizacja kolei trwa, a konferencja infrastrukturalna i minione debaty są na to doskonałym dowodem.
Adam Musiał, Dyrektor Generalny Polskiej Izby Kolei oraz Zbigniew Wiśniewski, Manager Projektu przywitali gości. Na sali zebrali się przedstawiciele, ministerstwa, kluczowych spółek kolejowych i biznesu, w tym Piotr Wyborski Prezes Zarządu PKP Polskich Linii Kolejowych S.A., Alan Beroud, Prezes Zarządu PKP S.A. oraz Piotr Malepszak – Podsekretarz stanu, Pełnomocnik Rządu do spraw Centralnego Portu Komunikacyjnego. W formule Video Speech mieliśmy przyjemność gościć również Dariusza Klimczaka, Ministra Infrastruktury oraz Dariusza Jońskiego – Posła do Parlamentu Europejskiego.
Dialog i partnerska współpraca z rynkiem
Wydarzenie oficjalnie otworzył Piotr Wyborski, Prezes Zarządu PKP Polskich Linii Kolejowych S.A., który podczas wystąpienia zwrócił m. in. uwagę na współpracę z rynkiem.
Realizacja tak szerokiego programu inwestycyjnego wymaga także dobrej i przewidywanej współpracy z rynkiem. Chcemy, aby ta współpraca była coraz bardziej partnerska i oparta na wspólnym poszukiwaniu rozwiązań, które usprawniają przygotowanie i realizację inwestycji. Od 13 lat prowadzimy taki dialog w ramach Forum Inwestycyjnego PLK. Przy skali naszych programów ma on bardzo praktyczne znaczenie. Pozwala lepiej zrozumieć potrzeby i możliwości uczestników procesu inwestycyjnego oraz wspólnie wypracować rozwiązania, które pomagają sprawniej realizować przedsięwzięcia. Z tą perspektywą chcielibyśmy współpracować z Państwem nad dalszym rozwojem polskiej infrastruktury kolejowej. Dzisiejsza konferencja jest doskonałą okazją do takich rozmów. Życzę Państwu inspirujących obrad, konstruktywnych dyskusji, wielu cennych wniosków. Wierzę, że to spotkanie pozwoli nam lepiej przygotować kolejne przedsięwzięcia i wykorzystać możliwości, które są przed nami z korzyścią dla pasażerów, przewoźników, środowiska i gospodarki.
Rządowe cele, rekordowe statystyki i europejska perspektywa
Następnie Piotr Malepszak – Podsekretarz stanu, Pełnomocnik Rządu do spraw Centralnego Portu Komunikacyjnego podkreślił ambitne cele dla polskiej kolei oraz zwrócił uwagę na zbliżające się wdrożenie prędkości 250 km/h.
Suma wielu elementów ma nas prowadzić do tego, że stajemy się coraz lepszą koleją i znaczymy coraz więcej w systemie. Finalnie w tym wielkim leju wielu różnych spraw na końcu ma być liczba, która pokazuje 500 milionów pasażerów, a za 5 lat 600 milionów pasażerów i przekroczenie tego szklanego sufitu w przewozach towarowych. Jeśli chodzi o przewozy towarowe i wyjście poza poziom 250 milionów ton towarów różnymi działaniami, które musimy podejmować. To dobry rok, a wchodzimy w jeszcze lepszy.
Dariusz Klimczak, Minister Infrastruktury w formie VIDEO SPEECH mówił o politycznym aspekcie kolei oraz statystykach, które napawają optymizmem.
Kiedy mówimy o silnej kolei, myślimy o nowoczesnych pociągach, nowych liniach i wielkich inwestycjach, ale przede wszystkim myślimy o bezpiecznym i dostępnym transporcie, który odpowiada na potrzeby pasażerów i wspiera rozwój polskiej gospodarki. Rok 2025 przyniósł historyczny rekord przewozów. Z polskiej kolei skorzystało niemal 440 milionów pasażerów. PKP Intercity przewiozła prawie 90 mln osób, a prognoza na ten rok zakłada już niemal 100 mln podróżnych w PKP Intercity i niemal pół miliarda na całej sieci. To pokazuje, że Polacy chcą podróżować koleją. Mój cel jest jasny. Chcę, żeby kolej była pierwszym i naturalnym wyborem transportowym Polaków. Żeby była szybka, wygodna, dostępna i bezpieczna. Ale jednocześnie chcę, żeby była stabilnym filarem polskiej gospodarki i bezpieczeństwa. Bo silna kolej to silna gospodarka. Silna gospodarka to silniejsze państwo.
Dariusz Joński, Poseł do Parlamentu Europejskiego przedstawił perspektywę Polski na arenie międzynarodowej.
Jeżeli chcemy, aby Polska była jednym z najważniejszych państw Unii Europejskiej, a takie ambicje realizuje obecny rząd, musimy mieć nowoczesne, bezpieczne i dobrze skomunikowany, skomunikowany system kolejowy, oparty na niezawodnej infrastrukturze nie tylko pomiędzy największymi miastami, ale również pomiędzy regionami i państwami Unii Europejskiej. I Polska w ostatnich latach dokonała ogromnego postępu. Powstały i zmodernizowane kolejne odcinki linii kolejowych i inwestujemy w dworce. Infrastruktura kolejowa jest inwestycją na dziesięciolecia. To, co zaprojektujemy i zbudujemy dzisiaj, będzie służyło kolejnym pokoleniom. Dlatego musimy patrzeć na kolej dalej niż jedna kadencja parlamentu, rządu czy jeden budżet.
Infrastruktura liniowa i punktowa – debata o najwyższych standardach
Jednym z pierwszych punktów wydarzenia był panel dyskusyjny zatytułowany „INFRASTRUKTURA LINIOWA i PUNKTOWA – FOCUS NA NAJWYŻSZE STANDARDY”, gromadzący ekspertów kształtujących obecny i przyszły system transportu szynowego w Polsce.
Wymagania wobec nowoczesnej sieci kolejowej stale rosną, dlatego rozmowa skupiła się na konieczności utrzymania rygorystycznych standardów przy realizacji kluczowych inwestycji. Wnioski z panelu jasno wskazują, że spójny rozwój infrastruktury liniowej i punktowej to fundament budowy efektywnego i niezawodnego transportu. Moderatorem dyskusji była prof. Marianna Jacyna, Dziekan Wydziału Transportu Politechniki Warszawskiej.
W panelu udział wzięli:
Maciej Kaczorek – Członek Zarządu, Polskie Linie Kolejowe S.A.
Andrzej Bułczyński – Członek Zarządu, PKP S.A.
Marek Słomka – Prezes Zarządu, Cargotor
Leszek Borowiec – Prezes Zarządu, LHS – Linia Hutnicza Szerokotorowa Spółka z o.o.
Grzegorz Mocarski – Prezes Zarządu, PKM S.A.
Piotr Madej – Członek Zarządu, Warszawska Kolej Dojazdowa
Środki unijne i perspektywa Otwartej Kolei 2030
Dyrektor Centrum Unijnych Projektów Transportowych, Joanna Lech, przedstawiła transformację transportu szynowego w kontekście funduszy unijnych oraz liberalizacji rynku. Mówiła o skali dotychczasowego wsparcia, wskazując, że w ciągu 20 lat z funduszy UE przyznano łącznie 294,5 mld PLN, z czego 113,5 mld PLN zasiliło sektor kolejowy, umożliwiając modernizację tysięcy kilometrów tras, unowocześnienie dworców i zakup setek jednostek taboru. Ważnym punktem wystąpienia była nowa rola instytucji w świetle projektu ustawy o Centrum Usług i Projektów Transportowych. Joanna Lech wyjaśniła, że jednostka ma zyskać zadania związane ze spójnym i długofalowym zarządzaniem publicznym transportem zbiorowym o znaczeniu krajowym i międzynarodowym, przy jednoczesnej kontynuacji wdrażania projektów unijnych. Joanna Lech omówiła także mapę wiodącą do pełnego otwarcia rynku w 2030 roku na mocy IV pakietu kolejowego. Zwróciła uwagę na trwające wstępne konsultacje rynkowe z przewoźnikami, prace analityczne nad nowym Planem Transportowym oraz uruchomienie platformy Otwarta Kolej, która służy dialogowi i wymianie wiedzy przed planowanym ogłoszeniem przetargów.
Efekty sieciowe i przygotowania do 250 km/h na CMK
Wystąpienie dr. inż. Macieja Kaczorka, Członka Zarządu i Dyrektora ds. strategii i rozwoju PKP Polskich Linii Kolejowych S.A., skupiło się na przejściu od tradycyjnego zarządzania projektami do osiągania efektów sieciowych. Dyrektor mówił o nowym podejściu zarządcy infrastruktury, w którym miarą sukcesu staje się nie sama liczba prowadzonych inwestycji, lecz realna przepustowość, punktualność i czas przejazdu. Rozwój sieci opiera się na trzech filarach: efektywnej infrastrukturze, transformacji cyfrowej oraz zrównoważonym rozwoju, w ramach którego w 2026 roku przyjęto strategię ESG wyznaczającą dziewięć celów. Kluczowym elementem prelekcji było dostosowanie Centralnej Magistrali Kolejowej do prędkości 250 km/h. Maciej Kaczorek zaznaczył, że przygotowania do wdrożenia ruchu rozkładowego są już na finiszu, a Pendolino pomyślnie osiągnęło tę prędkość w trakcie jazd testowych. Modernizacja CMK o wartości około 1,8 mld zł, obejmująca tory, sieć trakcyjną oraz systemy ETCS poziomu 2 i GSM-R, pozwoli skrócić podróż z Warszawy do Krakowa i Katowic nawet o 25 minut. Trasa ta stanowi również fundament pod przyszłą magistralę KDP V4 Warszawa – Budapeszt
27,8 mld zł na tabor i nowoczesne zaplecza PKP Intercity
W wystąpieniu poświęconym strategii PKP Intercity, Hanna Jażdżyk – Członek Zarządu ds. Infrastrukturalnych skupiła się na roli inwestycji w budowie konkurencyjnej kolei pasażerskiej. Mówiła o dynamicznym wzroście liczby podróżnych, która z poziomu 68 mln w 2023 roku ma wzrosnąć do planowanych 96 mln w 2026 roku, czemu towarzyszy zwiększenie oferty połączeń aż o 50% w ciągu czterech lat. Aby sprostać rosnącemu zapotrzebowaniu i utrzymać ten trend, spółka do 2030 roku przeznaczy łącznie 27,8 mld zł na zakupy taborowe oraz kompleksowe unowocześnienie zapleczy technicznych w całym kraju.
W prezentacji szczegółowo omówiono odbiory lokomotyw EU200 i zmodernizowanych wagonów, a także postępy w kluczowych przetargach na pojazdy hybrydowe, piętrowe EZT oraz tabor High Speed. Działaniom taborowym towarzyszy program ekologiczny, zakładający zasilanie pociągów i infrastruktury w 100% zieloną energią z OZE do 2028 roku. Bardzo ważnym punktem prelekcji była rozbudowa bazy technicznej: od oddanych obiektów w Szczecinie i Wrocławiu, przez trwające prace m.in. w Warszawie, Krakowie i Przemyślu, aż po przygotowywane zaplecza w Bydgoszczy, Poznaniu, Lublinie czy Katowicach.
Stan sieci, cyberbezpieczeństwo i wyzwania przepustowości
Dyrektor Instytutu Kolejnictwa, dr hab. inż. Andrzej Massel, podczas swojego wystąpienia „Infrastruktura kolejowa w Polsce – rozwój, wykorzystanie, wyzwania” omówił ewolucję oraz bieżący stan krajowej sieci transportowej w ujęciu globalnym i technicznym. Andrzej Massel mówił o ryzykach zidentyfikowanych w raportach, wskazując na konieczność adaptacji transportu szynowego m.in. do ekstremalnych zjawisk pogodowych czy wyzwań związanych z cyberbezpieczeństwem systemów IT oraz OT. Ekspert podkreślił wyraźną poprawę jakości sieci: udział torów w stanie dobrym wzrósł z zaledwie 36% w 2010 roku do ponad 74% w 2025 roku, a odcinki o dopuszczalnej prędkości 120 km/h i wyższej stanowią już blisko 48% wszystkich tras.
Dyrektor przedstawił także zmiany w wykorzystaniu infrastruktury, zwracając uwagę na dynamiczny wzrost pracy eksploatacyjnej w przewozach pasażerskich przy równoczesnej stagnacji w sektorze towarowym. Skrócenie czasów przejazdów oraz rosnąca liczba podróżnych wynikają z synergii inwestycji torowych i wymiany taboru na nowoczesne pojazdy o wysokiej mocy i prędkości. W podsumowaniu Andrzej Massel zaakcentował kluczowe ryzyka infrastrukturalne: zjawisko wyczerpywania się przepustowości i powstawania wąskich gardeł w węzłach aglomeracyjnych, a także wyzwanie zapewnienia stałych środków na utrzymanie i odtworzenie zmodernizowanych linii.
Złoty Partner – W&S Tronic
Podczas konferencji Mateusz Kot, Prezes Zarządu firmy W&S Tronic przedstawił innowacyjny system monitorowania i oceny stanu infrastruktury kablowej MPX. Prelegent mówił o dotkliwych brakach kadrowych w branży kolejowej, w tym wśród inżynierów oraz pracowników technicznych, co wymusza wdrażanie zautomatyzowanych narzędzi diagnostycznych. Odpowiedzią na te wyzwania jest technologia MPXv3, oparta na jednostce głównej z 17-calowym ekranem dotykowym i interfejsem LTE/WAN oraz pasywnych czujnikach FsD 66 i UEM 10, służących do ciągłego pomiaru wilgoci w szafach kablowych i rezystancji izolacji. Ekspert wyjaśnił, że urządzenie obsługuje 19 kanałów pomiarowych o długości do 10 km każdy i monitoruje do 95 węzłów. Dzięki wykorzystaniu nieprzypisanych przewodów oraz minimalnemu prądowi testowemu pomiary nie powodują sprzężeń ani zakłóceń w systemach sterowania ruchem. Podkreślił zalety analizy predykcyjnej, która pozwala z wielomiesięcznym wyprzedzeniem zaplanować działania utrzymaniowe i uniknąć awarii, a także błyskawicznie wykryć kradzież lub uszkodzenie kabla w trakcie robót budowlanych. Rozwiązanie posiada zatwierdzenie DB Netz i działa w ponad 60 systemach w Niemczech, a na przełomie lutego i marca 2026 roku pierwsze trzy testowe instalacje uruchomiono w Polsce dla PKP TELKOL.
Prawo warstwowe dla kolei
Radca prawny, Joanna Ostapiuk, przedstawicielka Biura Prawnego Portu Polska przedstawiła zagadnienie własności warstwowej jako kluczowej szansy na uwolnienie nowego potencjału inwestycyjnego na terenach kolejowych. Prelegentka mówiła o ograniczeniach tradycyjnej zasady superficies solo cedit oraz o idei wprowadzenia trzeciego wymiaru do prawa nieruchomości, co pozwoliłoby na wydzielenie działek przestrzennych nad i pod powierzchnią gruntu jako odrębnego przedmiotu obrotu cywilnoprawnego. Przybliżyła wieloletnią historię prac legislacyjnych, zwracając szczególną uwagę na inicjatywy z 2026 roku: projekt ustawy o odrębnej własności obiektów budowlanych autorstwa MRiT, propozycje legislacyjne PKP S.A. oraz uwarunkowania prawne w otoczeniu inwestycji CPK.
Wdrożenie własności warstwowej umożliwiłoby optymalne wykorzystanie przestrzeni w miastach, zapobieganie eksurbanizacji oraz realizację nowoczesnych, wielopoziomowych kompleksów integrujących funkcje transportowe z biurami, usługami, strefami zielonymi czy parkingami, co zilustrowano koncepcjami przekształceń dla stacji Warszawa Wschodnia i Warszawa Stadion. Prelegentka zaakcentowała również aspekt finansowy: komercjalizacja atrakcyjnych gruntów w centrach metropolii, gdzie ceny sięgają nawet 20 000 zł/m², to szansa na pozyskanie miliardów złotych kapitału, który może bezpośrednio wspierać modernizację infrastruktury szynowej.
Nowe firmy w Polskiej Izbie Kolei
Podczas pierwszego dnia konferencji oficjalnie powitano kolejne firmy w gronie członków Polskiej Izby Kolei. Certyfikaty przystąpienia do Izby odebrały:
- Dassault Systèmes
- Fischer group
- Hymon
- MT-Projekt
- AQ Wiring Systems
- INTOP
- Epufloor
- OPTOMER
- Georad3D
Kolej aglomeracyjna i projekty regionalne: doświadczenia WKD i PKM Południe
Drugi dzień konferencji otworzyły zagadnienia związane ze specyfiką i wyzwaniami transportu podmiejskiego oraz regionalnego. Konrad Kawałkowski, Naczelnik Wydziału Infrastruktury w Warszawskiej Kolei Dojazdowej Sp. z o.o., w prelekcji „Od 600 V do ATO. Transformacja infrastruktury Warszawskiej Kolei Dojazdowej jako model nowoczesnej kolei aglomeracyjnej” przedstawił drogę technologiczną, jaką pokonała linia WKD.
Z kolei perspektywę strategicznego planowania na Pomorzu przybliżył Michał Jamroż, Pełnomocnik Zarządu Agencji Rozwoju Pomorza S.A., w wystąpieniu „Master Plan dla powstającej infrastruktury PKM Południe”.
Telekomunikacja i cyfryzacja jako filar bezpieczeństwa sieci
Dalszą część dyskusji zdominowała tematyka odporności i łączności w transporcie szynowym. Krzysztof Dyl, Wiceprezes Urzędu Komunikacji Elektronicznej, w wystąpieniu „Infrastruktura telekomunikacyjna – element bezpieczeństwa i rozwoju nowoczesnej kolei” skupił się na roli stabilnych sieci łączności jako fundamencie bezpieczeństwa ruchu i ciągłości operacyjnej.
Praktyczny wymiar tych wyzwań z perspektywy zarządcy narodowej sieci przedstawił Marek Prokurat, Dyrektor Biura Telekomunikacji PKP Polskich Linii Kolejowych S.A., w prelekcji „Nowoczesna infrastruktura telekomunikacyjna jako fundament bezpiecznej i odpornej kolei – transformacja cyfrowa PLK w praktyce”.
XVII Konferencja „Rozwój Polskiej Infrastruktury Kolejowej” dobitnie pokazała, że polska kolej wkracza w decydujący etap transformacji. Miliardowe nakłady, skok technologiczny oraz zacieśniająca się integracja sektora publicznego z rynkiem prywatnym tworzą solidny fundament pod transport nowej generacji.
Spotkanie w Warszawie potwierdziło, że ambitne cele inwestycyjne wymagają nie tylko finansowania, lecz przede wszystkim stałego, partnerskiego dialogu – a minione debaty wyznaczyły jasne kierunki działań na kolejne lata.
