Bezpieczeństwo, dane i cyfrowa transformacja w centrum uwagi branży [RELACJA]
W dniach 11–13 marca 2026 r. w Hotelu Crystal Mountain w Wiśle odbyła się XXIII konferencja „Telekomunikacja i Informatyka na Kolei” – jedno z najważniejszych wydarzeń branżowych poświęconych cyfryzacji sektora kolejowego.
Polska Izba Kolei po raz kolejny zgromadziła prawie 500 przedstawicieli administracji publicznej, spółek kolejowych, instytucji naukowych oraz firm technologicznych i przemysłowych, tworząc przestrzeń do dyskusji o bezpieczeństwie, danych i transformacji cyfrowej kolei.
Uroczyste otwarcie i głos branży
Gości konferencji powitali Adam Musiał, Dyrektor Generalny Polskiej Izby Kolei oraz Zbigniew Wiśniewski, Manager Projektu. Uroczystego otwarcia wydarzenia dokonali Dariusz Grajda – Wiceprezes Zarządu PKP S.A. oraz Przewodniczący Rady Transformacji Cyfrowej Sektora Kolejowego, Krzysztof Drozdowski – Członek Zarządu, dyrektor ds. transformacji cyfrowej w spółce PKP Polskie Linie Kolejowe S.A. oraz dr hab. inż. Marek Warzecha – Rektor Politechniki Częstochowskiej.
Uroczysty charakter inauguracji podkreśliło odczytanie listu Prezesa Zarządu PKP S.A. Alana Beroud przez Filipa Chrzanowskiego, Dyrektora Pionu Strategii PKP S.A. W słowach skierowanych do uczestników konferencji zwrócił uwagę na znaczenie tematyki wydarzenia w obecnych realiach geopolitycznych.
– Rozmowy na tematy dotyczące telekomunikacji i informatyki na kolei są dziś niezwykle istotne. Kolej jako element infrastruktury krytycznej ma bezpośredni wpływ na bezpieczeństwo państwa – podkreślił w liście Adam Beroud.
W wystąpieniach inauguracyjnych wyraźnie wybrzmiał wspólny wątek: współczesna kolej to już nie tylko infrastruktura liniowa, ale złożony system cyfrowy, w którym kluczową rolę odgrywają dane, systemy IT i bezpieczeństwo.
Na znaczenie nowych technologii, w szczególności sztucznej inteligencji, zwrócił uwagę Rektor Politechniki Częstochowskiej dr hab. inż. Marek Warzecha.
– Sztuczna inteligencja daje nam niesamowite możliwości, ale też ogromne zagrożenia – mówił. – Skupmy się na jej wykorzystaniu w dobrym celu, a kwestie bezpieczeństwa pozostawmy specjalistom .
Z kolei Krzysztof Drozdowski, Członek Zarządu PKP Polskie Linie Kolejowe S.A., podkreślił praktyczny wymiar technologii w codziennym funkcjonowaniu kolei.
– Technologie wspierają prowadzenie ruchu pociągów. Sprawiają, że jest on bezpieczny, że jeździmy szybciej i że coraz więcej pociągów może poruszać się po sieci kolejowej – zaznaczył .
Porozumienie na rzecz przyszłości kolei
Jednym z najważniejszych momentów inauguracji było podpisanie porozumienia dotyczącego współpracy na rzecz rozwoju autonomicznego pojazdu kolejowego.
Dokument podpisali przedstawiciele najważniejszych podmiotów sektora: PKP S.A., PKP Informatyka, Warszawskiej Kolei Dojazdowej, PESA Bydgoszcz, Politechniki Częstochowskiej, Instytutu Kolejnictwa oraz spółki Rail-Mil.
Porozumienie stanowi istotny krok w kierunku wdrażania innowacyjnych technologii w polskim sektorze kolejowym oraz budowy nowoczesnych rozwiązań dla transportu przyszłości.
– Kolej od chwili swojego powstania była w awangardzie nowych rozwiązań i od 200 lat, na każdym etapie swojego rozwoju, rozwiązania stosowane na kolei były synonimem nowoczesności i innowacji. Zawsze uważałem, że kolej powinna być miejscem, gdzie sprawdza się przyszłość w praktyce – dlatego sukcesywnie zwiększamy zaangażowanie PKP S.A. w działania badawczo-rozwojowe. Idea projektu autonomicznego pojazdu kolejowego doskonale wpisuje się w nasze działania – przekonuje Dariusz Grajda, wiceprezes zarządu PKP S.A.
Już na etapie otwarcia konferencji wyraźnie zarysował się kierunek dalszych dyskusji – cyfryzacja, cyberbezpieczeństwo oraz integracja systemów jako fundament nowoczesnej kolei.
Po części inauguracyjnej rozpoczął się blok wystąpień zaproszonych gości, a następnie prezentacje partnerów technologicznych i przedstawicieli branży.
Wystąpienie Wiceprezesa Rady Ministrów i Ministra Cyfryzacji Krzysztofa Gawkowskiego, zaprezentowane w formule video speech, podkreśliło znaczenie odporności infrastruktury krytycznej oraz konieczność wzmacniania systemów cyberbezpieczeństwa. Był to wyraźny sygnał, że rozwój kolei i rozwój technologii cyfrowych są dziś nierozerwalnie ze sobą powiązane.
W kolejnych prezentacjach przedstawiciele spółek kolejowych oraz instytucji branżowych wskazywali na potrzebę spójnego podejścia do transformacji cyfrowej – obejmującego zarówno systemy IT, jak i operacyjne aspekty funkcjonowania kolei.
Szczególną uwagę uczestników przyciągnęło wystąpienie partnera strategicznego konferencji – Pawła Nogowicza, Prezesa Zarządu Evercom, który poruszył temat bezpieczeństwa cyfrowego państwa w kontekście dynamicznego rozwoju sztucznej inteligencji.
Prelegent zwrócił uwagę na rosnące zagrożenia związane z wykorzystaniem systemów AI, w tym ryzyko manipulacji danymi, brak kontroli nad informacjami wejściowymi i wyjściowymi oraz podatność modeli na błędy i nadużycia. Podkreślił, że nieodpowiedzialne korzystanie z narzędzi opartych na sztucznej inteligencji może prowadzić do realnych konsekwencji dla bezpieczeństwa organizacji i państwa.
W prezentacji wskazał również na problem niekontrolowanego dostępu do usług AI, współdzielenia kont oraz braku rozliczalności użytkowników, co może skutkować wyciekiem danych i utratą kontroli nad informacją.
Ekspert podkreślił, że kluczowe znaczenie ma wdrażanie bezpiecznych modeli korzystania z AI – w szczególności rozwiązań on-premise, monitorowania aktywności użytkowników, ochrony przed atakami typu prompt injection oraz prowadzenia testów bezpieczeństwa modeli (tzw. red-teaming).
Już od pierwszych wystąpień wyraźnie widać było, że cyfrowa transformacja kolei nie jest już kierunkiem rozwoju, lecz koniecznością. Dyskusje koncentrowały się wokół bezpieczeństwa, zarządzania danymi oraz budowy nowoczesnej infrastruktury teleinformatycznej.
Technologie w praktyce
Znaczną część pierwszego dnia wypełniły prezentacje firm technologicznych, które pokazały konkretne rozwiązania wdrażane w sektorze kolejowym.
Eksperci Palo Alto Networks zwracali uwagę na rosnącą skalę zagrożeń cybernetycznych oraz konieczność automatyzacji procesów bezpieczeństwa. Podkreślano, że tradycyjne podejście do ochrony systemów nie nadąża za dynamiką współczesnych ataków, a kluczową rolę zaczyna odgrywać sztuczna inteligencja i analiza danych w czasie rzeczywistym.
Z kolei przedstawiciele IBM Polska skupili się na zarządzaniu infrastrukturą kolejową w oparciu o dane. Wskazywali, że systemy klasy Enterprise Asset Management pozwalają nie tylko optymalizować koszty utrzymania, ale również przewidywać awarie i zwiększać dostępność infrastruktury.
Temat projektowania nowoczesnej architektury teleinformatycznej podjęli eksperci Cisco Systems Poland. W swoich wystąpieniach podkreślali znaczenie segmentacji sieci, rozwiązań chmurowych oraz budowy skalowalnych i odpornych systemów komunikacyjnych.
Nie zabrakło również zagadnień związanych z łącznością w pojazdach kolejowych. Przedstawiciele ACO Solutions wskazywali na rosnącą rolę technologii takich jak 5G oraz łączność satelitarna, które w przyszłości będą stanowiły fundament dla systemów bezpieczeństwa i monitoringu.
W trakcie konferencji podkreślono również jubileusz 20-lecia działalności firmy Technitel Polska S.A. Z tej okazji podczas wydarzenia wręczono uroczysty list gratulacyjny, doceniając wieloletni wkład spółki w rozwój sektora kolejowego oraz jej aktywną współpracę z Polską Izbą Kolei.
Technitel od dwóch dekad konsekwentnie rozwija swoją działalność w branży oraz angażuje się w realizację kluczowych projektów infrastrukturalnych i telekomunikacyjnych, wspierając rozwój nowoczesnej i bezpiecznej kolei. W trakcie prezentacji przedstawiciele grupy mówili o praktycznych aspektach realizacji inwestycji telekomunikacyjnych, zwracając uwagę na znaczenie integracji technologii oraz doświadczenia wykonawców w zapewnieniu niezawodności infrastruktury.
Następnie głos na scenie zabrał reprezentant firmy Zakłady Kablowe BITNER, prezentując rozwiązania dedykowane infrastrukturze kolejowej oraz podkreślając znaczenie jakości komponentów dla bezpieczeństwa całych systemów.
Wspólny mianownik: dane i bezpieczeństwo
Choć prezentacje dotyczyły różnych obszarów technologicznych, wszystkie łączył jeden wspólny wątek – rosnące znaczenie danych oraz konieczność zapewnienia bezpieczeństwa systemów kolejowych.
Wyraźnie podkreślano, że współczesna kolej to środowisko, w którym systemy IT i OT przenikają się, a ich niezawodność ma bezpośredni wpływ na bezpieczeństwo ruchu.
Dyskusja i networking
Pierwszy dzień konferencji zwieńczony został panelem dyskusyjnym „Suwerenność cyfrowa = bezpieczeństwo i interoperacyjność kolei?”. Poświęcony on został kluczowym wyzwaniom i kierunkom rozwoju cyfryzacji sektora kolejowego w Polsce. Uczestnicy debaty podjęli temat znaczenia niezależności technologicznej państwa i branży kolejowej w kontekście rosnących zagrożeń cybernetycznych, potrzeby zapewnienia ciągłości działania systemów oraz budowania interoperacyjnych rozwiązań zgodnych ze standardami europejskimi.
Dyskusja koncentrowała się m.in. na roli krajowych kompetencji technologicznych, bezpieczeństwie danych, integracji systemów IT w grupie PKP oraz współpracy między podmiotami publicznymi i prywatnymi. Panel stanowił również przestrzeń do wymiany doświadczeń oraz wskazania praktycznych działań wspierających rozwój nowoczesnej, bezpiecznej i efektywnie zarządzanej kolei.
Moderatorem panelu był Marcin Grabarczyk (NASK PIB). W dyskusji udział wzięli przedstawiciele kluczowych spółek sektora kolejowego i instytucji branżowych: Dariusz Grajda (PKP S.A.), Krzysztof Drozdowski (PKP Polskie Linie Kolejowe S.A.), Leszek Stachowiak (PKP Informatyka), Marcin Karasiński (PKP Intercity), Dariusz Wojciechowski (PKP Telkol), Piotr Rachwalski (CPK) oraz Paweł Nogowicz (Polskie Towarzystwo Informatyczne).
Wieczorna kolacja oraz wydarzenia towarzyszące stworzyły przestrzeń do mniej formalnych rozmów i wymiany doświadczeń. To właśnie w kuluarach – jak podkreślali uczestnicy – rodzą się często najważniejsze pomysły i przyszłe projekty.
Drugi dzień konferencji koncentrował się na praktycznych aspektach funkcjonowania i rozwoju infrastruktury kolejowej w dobie cyfryzacji. Wystąpienia miały bardziej operacyjny charakter i pokazywały konkretne wdrożenia, wyzwania oraz doświadczenia największych podmiotów rynku .
Już od pierwszych prezentacji podkreślano, że transformacja cyfrowa kolei wymaga spójnego podejścia – obejmującego zarówno infrastrukturę techniczną, jak i procesy zarządcze oraz bezpieczeństwo.
Infrastruktura, dane i systemy
Wystąpienia przedstawicieli PKP Polskich Linii Kolejowych S.A. koncentrowały się na rozwoju sieci telekomunikacyjnej oraz cyfrowym zarządzaniu infrastrukturą. Zwracano uwagę na skalę działalności i złożoność systemu, który obejmuje tysiące kilometrów linii kolejowych i setki obiektów inżynieryjnych.
Podkreślano, że kluczowym wyzwaniem staje się dziś integracja danych oraz zapewnienie dostępu do informacji w czasie rzeczywistym – zarówno dla zarządców infrastruktury, jak i przewoźników.
Istotnym elementem programu było również wystąpienie przedstawicieli Centralnego Portu Komunikacyjnego (Portu Polska), którzy zaprezentowali projekt „Port Polska” jako przykład nowoczesnego podejścia do zarządzania inwestycjami kolejowymi.
Wskazywano na znaczenie technologii BIM oraz cyfrowego bliźniaka, które pozwalają na efektywne zarządzanie infrastrukturą na każdym etapie jej życia – od projektowania po eksploatację.
Cyberbezpieczeństwo jako standard
Dużo miejsca poświęcono zagadnieniom cyberbezpieczeństwa, które – jak podkreślano – przestaje być odrębnym obszarem IT, a staje się integralną częścią bezpieczeństwa całego systemu kolejowego.
Eksperci wskazywali na rosnącą złożoność zagrożeń oraz konieczność budowy zintegrowanych systemów ochrony obejmujących zarówno warstwę IT, jak i OT. Podkreślano również znaczenie regulacji krajowych i europejskich, które wyznaczają nowe standardy w tym obszarze.
W wielu wystąpieniach pojawiał się wątek centrów bezpieczeństwa, monitoringu oraz analizy zagrożeń w czasie rzeczywistym – jako fundamentu nowoczesnego podejścia do ochrony infrastruktury krytycznej.
Nowe technologie i kierunki rozwoju
Drugiego dnia nie zabrakło również tematów związanych z rozwojem technologii komunikacyjnych. Dyskusje dotyczyły m.in. migracji z systemu GSM-R do FRMCS oraz wyzwań związanych z zapewnieniem interoperacyjności systemów.
Podkreślano, że nowoczesna łączność jest jednym z kluczowych elementów wpływających na bezpieczeństwo i efektywność ruchu kolejowego.
Wystąpienia partnerów technologicznych pokazały również rosnącą rolę sztucznej inteligencji oraz zaawansowanej analityki danych. Systemy te coraz częściej wspierają zarządzanie infrastrukturą, przewidywanie awarii oraz podejmowanie decyzji operacyjnych.
Wspólne wnioski branży
Analizując wszystkie wystąpienia i dyskusje, można wskazać kilka kluczowych kierunków, które wyraźnie zarysowały się podczas konferencji:
- Cyberbezpieczeństwo jako fundament działania kolei
Bezpieczeństwo systemów teleinformatycznych bezpośrednio przekłada się na bezpieczeństwo ruchu kolejowego. - Dane jako podstawa zarządzania
Centralizacja i integracja danych stają się niezbędne dla efektywnego funkcjonowania sektora. - Sztuczna inteligencja i automatyzacja
Nowe technologie wspierają analizę danych i zwiększają odporność systemów. - Rozwój nowoczesnej łączności
Migracja do nowych standardów komunikacyjnych otwiera kolejne możliwości dla kolei. - Współpraca sektora
Transformacja cyfrowa wymaga zaangażowania administracji, spółek kolejowych, nauki i biznesu – co znalazło odzwierciedlenie m.in. w podpisanym podczas konferencji porozumieniu.
Zakończenie konferencji
Trzeci dzień wydarzenia miał charakter podsumowujący i był okazją do dalszych rozmów oraz wymiany doświadczeń między uczestnikami.
XXIII konferencja „Telekomunikacja i Informatyka na Kolei” po raz kolejny pokazała, że sektor kolejowy znajduje się w kluczowym momencie transformacji. Rozwój technologii, rosnące znaczenie danych oraz potrzeba zapewnienia bezpieczeństwa sprawiają, że kolej staje się coraz bardziej zaawansowanym ekosystemem cyfrowym.
Wydarzenie potwierdziło również, że przyszłość kolei będzie oparta na współpracy, innowacjach i odpowiedzialnym podejściu do bezpieczeństwa – zarówno w wymiarze fizycznym, jak i cyfrowym.
W tegorocznym wydarzeniu udział wzięło prawie pół tysiąca przedstawicieli branży kolejowego IT oraz 30 firm prezentujących swoje rozwiązania, a także usługi na wystawie TELE-CYBER-IT 26.
PREZENTACJE (pobierz)
