Nowoczesne technologie, rozwój taboru i bezpieczeństwo. Za nami VI konferencja „Tramwaje – Nowoczesne Technologie”
Bydgoszcz na dwa dni stała się miejscem spotkania przedstawicieli rynku transportu tramwajowego. W dniach 3–4 listopada 2026 roku odbyła się VI konferencja „Tramwaje – Nowoczesne Technologie”, organizowana przez Polską Izbę Kolei. Wydarzenie zgromadziło przedstawicieli przewoźników, producentów taboru, dostawców technologii, firm infrastrukturalnych oraz ekspertów związanych z rozwojem komunikacji miejskiej.
Program konferencji koncentrował się na najważniejszych wyzwaniach stojących przed współczesnym transportem tramwajowym. Uczestnicy wydarzenia rozmawiali o modernizacji pojazdów, nowych rozwiązaniach konstrukcyjnych, bezpieczeństwie, cyfryzacji, utrzymaniu infrastruktury oraz kierunkach rozwoju systemów komunikacji miejskiej. Nie zabrakło również przykładów konkretnych inwestycji i doświadczeń przedsiębiorstw odpowiedzialnych za codzienne funkcjonowanie transportu tramwajowego w polskich miastach.
Technologia, która zmienia transport tramwajowy
Pierwszy dzień konferencji rozpoczął się od powitania uczestników przez Adama Musiała, Dyrektora Generalnego Polskiej Izby Kolei, oraz Zbigniewa Wiśniewskiego, Managera Projektu. Ważnym elementem inauguracji było również wręczenie certyfikatów nowym firmom, które dołączyły do grona członków Polskiej Izby Kolei.
Część merytoryczna przyniosła szeroki przegląd rozwiązań technologicznych i doświadczeń przedstawicieli branży. Partner technologiczny wydarzenia, HARTING Polska, zaprezentował zagadnienia związane z modernizacją połączeń w tramwajach. Z kolei MILWAUKEE Poland przedstawiło rozwiązania i narzędzia wspierające prace w sektorze transportu szynowego.
Szczególne miejsce w programie zajęła prezentacja PESA Bydgoszcz, zatytułowana „Nowy tramwaj. Nowe życie obecnej floty”. Marcin Grzyb i Bartosz Antkowiak przybliżyli zagadnienia związane z rozwojem tramwajów Twist 3.0 oraz koncepcją PRISM, pokazując, że przyszłość transportu miejskiego to nie tylko zakup nowych pojazdów, ale również poszukiwanie możliwości dalszego wykorzystania i modernizacji już eksploatowanego taboru.
O praktycznym wymiarze inwestycji infrastrukturalnych opowiedzieli przedstawiciele MPK Poznań i KZN Contrack. Tematem wystąpienia była technologia Contrack zastosowana przy budowie trasy tramwajowej w ulicy Ratajczaka w Poznaniu. To przykład przedsięwzięcia, w którym nowoczesne rozwiązania technologiczne wspierają realizację wymagających inwestycji miejskich.
O kompleksowym podejściu do technologii prefabrykacji opowiedział również Szymon Sroka z KZN Rail. Jak podkreślił, Contrack nie jest wyłącznie produktem, ale całym systemem obejmującym projektowanie, prefabrykację, logistykę i budowę.
– Contrack to nie jest tylko płyta prefabrykowana. To jest cały system rozpoczynający się od projektowania, przez prefabrykację, logistykę oraz budowę płyt prefabrykowanych – wyjaśniał.
Rozmowa dotyczyła także możliwości produkcyjnych i rozwoju technologii na rynku krajowym oraz zagranicznym.
Ważnym zagadnieniem była również jakość podróży pasażerów. Jacek Kaminiorz, Dyrektor Techniczno-Eksploatacyjny w spółce Tramwaje Śląskie podjął temat postrzegania tramwaju jako ekskluzywnego środka transportu, zwracając uwagę na komfort, dostępność i rolę nowoczesnej komunikacji szynowej w przestrzeni miejskiej. Paweł Malinowski ze Stadler Polska przedstawił natomiast możliwości optymalizacji czasu wymiany pasażerów. Zaprezentowane rozwiązania dotyczące automatyzacji obsługi drzwi i usprawnienia procedur postoju pokazują, że nawet pozornie niewielkie zmiany technologiczne mogą przekładać się na sprawniejsze funkcjonowanie całej linii tramwajowej.
Bezpieczeństwo, cyfryzacja i utrzymanie infrastruktury
Kolejnym obszarem dyskusji były technologie wspierające bezpieczeństwo i niezawodność eksploatacji. Przedstawiciele Rail-Mil Computers i KOMBUD GROUP zaprezentowali rodzinę komponentów TR-IO przeznaczonych dla pojazdów szynowych. Finder Polska przybliżył zastosowanie przekaźników w transporcie szynowym, a Tramwaje Warszawskie omówiły kierunki rozwoju systemów bezpieczeństwa i technologie wspierające codzienną pracę motorniczych.
Wśród poruszanych zagadnień znalazły się m.in. systemy monitorujące koncentrację motorniczych, rozwiązania ograniczające ryzyko kolizji, analiza obrazu z wykorzystaniem sztucznej inteligencji oraz zdalny monitoring pojazdów. Szczególnie interesującym kierunkiem jest wykorzystanie AI do identyfikowania niebezpiecznych sytuacji w przedziale pasażerskim, takich jak pozostawione przedmioty, akty wandalizmu czy zdarzenia wymagające interwencji.
Przedstawiciel Tramwajów Warszawskich, w rozmowie z dziennikarzem „Raportu Tramwajowego” zwrócił szczególną uwagę na istotne ograniczenie tradycyjnego nadzoru. Motorniczy musi przede wszystkim koncentrować się na prowadzeniu pojazdu i obserwacji otoczenia.
– Motorniczy jest skupiony na jeździe, ma obserwować obszar przed tramwajem, ale jednak ważne jest to, żeby też spojrzeć czasami na przedział pasażerski, co tam się dzieje. I tutaj właśnie ta analityka AI była bardzo pomocna – podkreślił Paweł Rzeszódko – Członek Zarządu ds. przewozowych, wskazując na potencjał nowych rozwiązań w codziennej eksploatacji.
W kontekście rosnącego znaczenia ochrony systemów transportowych przedstawiono także zagadnienia cyberbezpieczeństwa, w tym rozwiązanie RailGuard Sentinel, wykorzystujące sztuczną inteligencję do monitorowania systemów pokładowych. To szczególnie istotny kierunek rozwoju w obliczu rosnących wymagań prawnych i technicznych dotyczących cyberodporności sektora transportu szynowego.
Na zagrożenia związane z cyfryzacją pojazdów zwrócił uwagę również Robert Karwasz, Prezes Public Transport Service. Jak zauważył, rozwój elektroniki i systemów komunikacyjnych niesie ze sobą nowe wyzwania.
– Stare pojazdy, stare Konstale, nazwijmy sobie wprost, one są dość mocno cyberbezpieczne, bo tych części elektronicznych, podzespołów elektronicznych mają bardzo mało albo wcale. Więc rozwój powoduje niestety też pewnego rodzaju podatność na to, że chęć zaatakowania może się tak naprawdę zwiększać – mówił.
Wypowiedź zwróciła uwagę na konieczność uwzględniania cyberbezpieczeństwa już na etapie projektowania i eksploatacji nowoczesnych pojazdów.
Nie zabrakło również tematów związanych z utrzymaniem infrastruktury. Copma Polska zaprezentowała dwudrogową maszynę COPMA ZDS 11, przeznaczoną do mechanicznej reprofilacji i szlifowania szyn oraz rozjazdów. Z kolei Geotronics Dystrybucja przedstawiła systemy Trimble GEDO wykorzystywane w pomiarach torowisk tramwajowych, obejmujące m.in. inwentaryzację, projektowanie, regulację i kontrolę stanu toru.
O cyfrowej transformacji zaplecza technicznego opowiedzieli przedstawiciele PEAK MOBILITY. Wystąpienie „Tramwajowa zajezdnia przyszłości – cyfrowa transformacja zarządzania” pokazało kierunki rozwoju narzędzi wspierających organizację i zarządzanie pracą zajezdni.
Z kolei Zbigniew Wyszogrodzki, Prezes Zarządu MZK w Toruniu, przedstawił koncepcję „Zajezdni 2.0”, łączącą dotychczasowe doświadczenia przedsiębiorstwa z planami budowy nowoczesnego zaplecza tramwajowego.
W rozmowie poświęconej inwestycji w Toruniu szczególną uwagę zwrócił na znaczenie nowej infrastruktury dla dalszego rozwoju przewoźnika. Planowana zajezdnia ma zapewnić nie tylko większą przestrzeń dla taboru, ale również możliwość zastosowania nowoczesnych systemów obsługi, zarządzania energią i automatyzacji. Wśród omawianych rozwiązań znalazły się instalacje fotowoltaiczne, magazyny energii oraz systemy zwiększające bezpieczeństwo informatyczne obiektu.
Różne miasta, wspólne wyzwania
Istotnym elementem konferencji była wymiana doświadczeń pomiędzy operatorami komunikacji tramwajowej. Przedstawiciele Gdańskich Autobusów i Tramwajów zaprezentowali zagadnienia związane z wyborem taboru dla transportu miejskiego w kontekście rozwoju nowych tras i zmieniających się potrzeb przewozowych.
Jednym z ciekawszych tematów była inwestycja w najdłuższe tramwaje w Polsce, które mają trafić do Gdańska. Jacek Szmagliński, Dyrektor ds. Eksploatacji z Gdańskich Autobusów i Tramwajów wyjaśnił, że decyzja o zakupie pojazdów o większej pojemności wynika przede wszystkim z rosnącego zainteresowania komunikacją tramwajową.
– Mamy w tej chwili problem nie tyle z brakiem podróżnych, co z tym, że co roku przybywa nam pasażerów, więc musimy zareagować i dać im możliwość podróżowania w warunkach takich, jakich pasażerowie oczekują – podkreślił.
Wypowiedź dobrze pokazuje kierunek zmian w dużych systemach tramwajowych, w których rozwój taboru musi odpowiadać na rzeczywiste potrzeby przewozowe.
Swoimi doświadczeniami podzielił się również przedstawiciel MPK w Częstochowie, przedstawiając historię przedsiębiorstwa oraz jego współczesne funkcjonowanie w dobie rozwoju transportu zeroemisyjnego.
Perspektywę mniejszych ośrodków miejskich przybliżył Tomasz Świętoń, Kierownik Działu Energetycznego z Tramwajów Elbląskich. Wystąpienie dotyczyło potrzeb, wyzwań i możliwości rozwoju komunikacji tramwajowej w miastach o mniejszej skali, na przykładzie Elbląga. Uzupełnieniem tej części programu była prezentacja działalności Miejskiego Zakładu Komunikacji w Grudziądzu, przedstawiona przez Marcina Młodzika.
W rozmowie „Raportu Tramwajowego” z Tomaszem Świętoniem pojawił się temat modernizacji torowisk w ścisłym centrum Elbląga. Przedstawiciel Tramwajów Elbląskich zwrócił uwagę na korzyści, jakie inwestycje przyniosą zarówno pasażerom, jak i mieszkańcom.
– Dzięki przeprowadzonej inwestycji osiągniemy możliwość cichego przejazdu w gęstej zabudowie – zaznaczył, wskazując również na plany realizacji zielonego torowiska przy ulicy 3 Maja, które ma lepiej wpisywać się w miejską przestrzeń.
Różnorodność omawianych doświadczeń pokazała, że rozwój transportu tramwajowego wymaga uwzględnienia specyfiki każdego miasta. Inne potrzeby mają duże aglomeracje, inne mniejsze systemy tramwajowe, jednak wszystkie łączy konieczność zapewnienia niezawodności, bezpieczeństwa i wysokiej jakości usług przewozowych.
Wizyta studyjna w PESA Bydgoszcz – technologia z bliska
Drugiego dnia uczestnicy wydarzenia mieli okazję przenieść się z sali konferencyjnej bezpośrednio do miejsca, w którym powstają pojazdy szynowe. Program wizyty studyjnej w PESA Bydgoszcz S.A. pozwolił poznać wybrane obszary zakładu produkcyjnego i zobaczyć, jak w praktyce przebiegają procesy związane z budową oraz montażem pojazdów szynowych.
Uczestnicy odwiedzili trzy hale produkcyjne. W nowej hali H11 zapoznali się z procesami budowy konstrukcji pojazdów kolejowych. W hali P3 poznali etapy montażu końcowego pojazdów kolejowych i lokomotyw, natomiast w hali P1 mogli zobaczyć procesy związane z montażem końcowym pojazdów kolejowych oraz tramwajów.
Trasa wizyty obejmowała również przejście przez teren zakładu, podczas którego uczestnicy mogli z zewnątrz zapoznać się z przeznaczeniem kolejnych obiektów. Wśród nich znalazły się hale P4/P6, w których realizowana jest budowa konstrukcji wraz ze śrutownią, nowa hala H12, dostosowana do montażu pojazdów HS, a także nowy magazyn składowania wielopoziomowego.
Wizyta była wartościowym uzupełnieniem konferencyjnych prezentacji. Umożliwiła bezpośrednie poznanie zaplecza produkcyjnego jednego z najważniejszych polskich producentów pojazdów szynowych i skonfrontowanie omawianych podczas obrad technologii z rzeczywistymi procesami przemysłowymi.
Cała branża w jednym miejscu
VI konferencja „Tramwaje – Nowoczesne Technologie” po raz kolejny stworzyła przestrzeń do wymiany wiedzy, prezentacji innowacyjnych rozwiązań oraz rozmów o przyszłości transportu tramwajowego w Polsce.
– Dziękujemy wszystkim prelegentom za podzielenie się wiedzą i doświadczeniem, partnerom za zaangażowanie w przygotowanie wydarzenia, a uczestnikom za obecność i aktywny udział w spotkaniu – mówi Adam Musiał, Dyrektor Generalny Polskiej Izby Kolei – Szczególne podziękowania kierujemy do PESA Bydgoszcz S.A. za możliwość zorganizowania wizyty studyjnej i przybliżenia uczestnikom zaplecza produkcyjnego firmy.
– Dziękujemy również wszystkim partnerom konferencji: HARTING Polska, MILWAUKEE Poland, PESA Bydgoszcz, MEDCOM, KZN Contrack, Rail-Mil Computers, Finder Polska, Copma Polska, a także pozostałym firmom i instytucjom, których zaangażowanie przyczyniło się do realizacji wydarzenia – dodaje Zbigniew Wiśniewski, Manager Projektu.
O konferencji oraz poruszanych tematach przeczytasz więcej na www.raporttramwajowy.pl
